14 Ekim akşamı başlayıp 15-16 Ekim 2026 boyunca etkisini sürdüren sağanak, Gebze ve Kocaeli genelinde sel ve su baskınlarına yol açtı. Gebze’nin Mudarlı Mahallesi’nde dere taşması nedeniyle kurtarma çalışmaları yürütüldü; Kocaeli’nin farklı ilçelerinde konutlar, iş yerleri ve araçlar su baskınından etkilendi. Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin açıklamasına göre bazı noktalarda yağış miktarı metrekarede 214,9 kilograma ulaştı.
Sular çekildikten sonra hemen herkesin aklındaki soru aynı: Selde zarar gören aracımın ve evimin parasını kim ödeyecek? Bu yazıda sel mağdurlarının başvurabileceği üç yolu; sigorta, idareye karşı tazminat ve kusuru bulunan diğer kişilere karşı dava seçeneklerini, ayrıca hak kaybına yol açabilecek hataları sade bir dille anlatıyoruz.
İçindekiler9 bölüm
Kısa Cevap: Evet, Ama Yol Zarara Göre Değişir
Sel nedeniyle oluşan araç, ev ve eşya zararlarının tazmini mümkündür; ancak “devlet her sel zararını otomatik olarak öder” şeklinde genel bir kural yoktur. Zararın kaynağına ve mevcut poliçelere göre üç ayrı hukuki yol gündeme gelebilir:
- Sigorta: Kasko veya konut poliçesinde sel ve su baskını teminatı varsa sigorta şirketine başvurulur.
- İdare: Yağmur suyu altyapısı, mazgal, kanal, dere yatağı, pompa veya uyarı hizmetindeki eksiklik zarara katkıda bulunmuşsa ilgili belediye ya da su ve kanalizasyon idaresine başvuru yapılabilir.
- Diğer sorumlular: Hatalı kazı, bina bakım eksikliği, yanlış drenaj veya başka bir kişinin kusuru varsa özel hukuk hükümlerine göre tazminat istenebilir.
Sigorta şirketinin ödeme yapması, idarenin veya diğer sorumluların kusurunu ortadan kaldırmaz. Bununla birlikte aynı zarar kalemi iki kez tahsil edilemez; sigortanın karşılamadığı muafiyet, değer kaybı veya diğer belgeli zararlar ayrıca değerlendirilebilir.
1. Sigorta Yolu: Kasko ve Konut Sigortası
Selde Zarar Gören Araç Kaskodan Karşılanır mı?
Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları’nın A.4.5 maddesine göre sel ve su baskını nedeniyle oluşan zararlar, poliçeye ek sözleşmeyle dâhil edilebilen teminatlardandır. Bu nedenle yalnızca “kaskom var” demek yeterli değildir; poliçe özel şartlarında sel ve su baskını teminatının bulunup bulunmadığı, muafiyetler ve teminat limiti kontrol edilmelidir.
Zorunlu trafik sigortası, kural olarak kendi aracınızdaki sel zararını karşılamaz. Araç su altında kaldıysa motoru çalıştırmaya teşebbüs etmeyin; bu hareket zararı büyütebilir ve tazminat hesabında tartışma yaratabilir. Aracı fotoğraf ve videoyla belgeleyin, güvenli biçimde çektirin, sigortacıya gecikmeden ihbarda bulunun ve hasar dosya numarasını saklayın. Araç zararlarının tazmini hakkında genel çerçeve için trafik kazası tazminatı yazımızdaki zarar ve ispat açıklamaları da yol göstericidir.
Selde Zarar Gören Ev ve Eşyalar Sigortadan Karşılanır mı?
DASK, deprem ve depremin doğrudan neden olduğu yangın, infilak, tsunami ve yer kayması zararlarını kapsar. Depremden bağımsız sel ve su baskını DASK teminatında değildir. Bu zararlar için konut veya yangın sigortası poliçesinde sel ve su baskını teminatı bulunmalıdır.
- Bina teminatı: Duvar, döşeme, kapı, sabit tesisat ve sabit dolaplar gibi yapıya bağlı unsurları kapsayabilir.
- Eşya teminatı: Mobilya, beyaz eşya, elektronik cihazlar ve kişisel eşyaları kapsayabilir. Kiracılar da kendi eşyaları için sigorta yaptırabilir.
Eksper incelemesi yapılmadan zarar gören eşyaları mümkünse atmayın. Her odayı ve eşyanın seri/model bilgisini gösteren ayrıntılı fotoğraflar çekin; fatura, garanti belgesi, servis kaydı ve ödeme dekontlarını dosyalayın.
Sigorta Ödedikten Sonra Ne Olur?
Türk Ticaret Kanunu’nun 1472. maddesi uyarınca sigortacı, ödediği tazminat oranında sigortalının sorumlu kişilere karşı haklarına halef olur. Sigortanın karşılamadığı zarar kalemleri bakımından ise hak sahibi, koşulları varsa idareye veya diğer sorumlulara başvurabilir.
2. İdareye Karşı Tazminat: Hizmet Kusuru
Hukuki Dayanak
Anayasa’nın 125. maddesine göre idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. Belediyeler, büyükşehir belediyeleri ile su ve kanalizasyon idarelerinin yağmur suyu, kanalizasyon, dere ıslahı, mazgal ve taşkın önleme hizmetleri kanunla belirlenmiştir. Bu hizmetin hiç işlememesi, geç işlemesi veya gereği gibi yürütülmemesi zarara neden olmuşsa hizmet kusuru gündeme gelebilir.
“Olağanüstü Yağış” Savunması Her Zaman Geçerli mi?
Yağışın çok şiddetli olması tek başına idarenin sorumluluğunu otomatik olarak kaldırmaz. Yargısal değerlendirmede yağışın öngörülebilirliği, geçmiş taşkınlar, altyapının kapasitesi ve bakımı, dere yatağındaki müdahaleler, meteorolojik uyarılar, alınan önlemler ve zarar gören kişinin davranışları birlikte incelenir. Sonuç çoğu zaman keşif ve teknik bilirkişi raporuyla belirlenir.
Hizmet Kusurunu Gösterebilecek Tipik Durumlar
- Yağmur suyu hattının hiç bulunmaması veya yerleşim yoğunluğuna göre yetersiz kalması,
- Mazgalların, kanalların ve menfezlerin temizlenmemesi ya da tıkalı bırakılması,
- Dere yatağının ıslah edilmemesi, daraltılması veya yapılaşmaya açık bırakılması,
- Aynı bölgede tekrarlayan su baskınlarına rağmen kalıcı önlem alınmaması,
- Alt geçit pompalarının çalışmaması, yolun zamanında kapatılmaması veya yeterli uyarı yapılmaması.
Aynı sokak veya mahallede daha önce de taşkın yaşanmış olması, riskin öngörülebilirliğini gösterebilir. Eski haberler, belediyeye verilen dilekçeler ve komşuların önceki hasar kayıtları bu nedenle önemlidir.
3. Hangi Mahkemede, Kime Karşı Dava Açılır?
Belediyenin altyapı ve kamu hizmetindeki kusuruna dayanan talepler, kural olarak idari yargıda tam yargı davası konusu olur. Su ve kanalizasyon idareleri yönünden görevli yargı yolu; kurumun hukuki statüsü, zarara yol açtığı ileri sürülen faaliyetin niteliği ve talebin dayanağı birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir. Yanlış yargı yoluna veya yanlış kuruma başvuru ciddi zaman kaybına yol açabilir.
Zarar, özel bir kişinin veya şirketin kazısı, hatalı drenajı, yapı bakım eksikliği ya da başka bir kusurlu davranışından kaynaklanmışsa Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil ve yapı malikinin sorumluluğu hükümleri uyarınca adli yargıda tazminat davası gündeme gelebilir. Bina ve taşınmaz kaynaklı sorumluluklar için gayrimenkul hukuku çalışma alanımızı inceleyebilirsiniz.
Sel zararlarında aynı anda belediye, su ve kanalizasyon idaresi, yüklenici şirket, bina maliki veya başka kişiler sorumlu olabilir. Dava öncesinde yağmur suyu hattı, dere yatağı, yol ve binanın bakım sorumluluğunu gösteren görev haritasının çıkarılması, yanlış hasım ve görev itirazı riskini azaltır.
Süreler: Hak Kaybına Dikkat
İdari eylemden doğan zararlar bakımından, İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 13. maddesi uyarınca zararı öğrendiğiniz tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye yazılı başvuru yapılması gerekir. İdare başvuruyu reddederse veya otuz gün içinde cevap vermezse, genel dava açma süresi içinde idare mahkemesinde tam yargı davası açılır.
Özel kişilere karşı haksız fiil taleplerinde Türk Borçlar Kanunu’nun 72. maddesindeki genel kural, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl; her hâlde fiilden itibaren on yıldır. Sigorta ihbar süreleri ise poliçeye ve zararın niteliğine göre çok daha kısa olabilir. Bu nedenle deliller tamamlanana kadar beklemek yerine sigortacıya ve ilgili kurumlara gecikmeden yazılı bildirim yapılmalıdır.
Görevli olmayan adli yargıda açılan davanın görev yönünden kesinleşen ret kararı üzerine idari yargıya başvurulmasında özel süre kuralı bulunur. Yine de bu istisnaya güvenerek hareket etmek yerine görev ve süre değerlendirmesini en başta doğru yapmak daha güvenlidir.
Delil Toplama: Sular Çekilmeden Ne Yapmalısınız?
Sel tazminatı dosyalarında ilk gün toplanan deliller çoğu zaman davanın sonucunu belirler. Güvenliğiniz elverdiği ölçüde şu adımları izleyin:
- Fotoğraf ve video çekin: Su seviyesini, mazgalları, dereyi, yol eğimini, aracın ve evin konumunu geniş açı ve yakın plan görüntüleyin. Dosyaların tarih-saat bilgisini koruyun.
- Resmî kayıt oluşturun: İtfaiye, AFAD, belediye, kolluk veya site yönetimi tarafından düzenlenen tutanakların bir örneğini isteyin. Başvuruları kayıt numarasıyla yapın.
- Onarımdan önce tespit düşünün: Hasar hızla değişecek veya ortadan kalkacaksa Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 400. maddesi kapsamında delil tespiti, keşif ve bilirkişi incelemesi talep edilebilir.
- Belgeleri saklayın: Çekici, servis, eksper, temizlik, su tahliyesi, konaklama ve eşya yenileme giderlerine ilişkin fatura ve dekontları dosyalayın.
- Tanıkları kaydedin: Olayı, suyun geliş yönünü, tıkalı mazgalları veya daha önceki taşkınları gören kişilerin iletişim bilgilerini alın.
Tazminat Miktarını Azaltabilecek Durumlar
Zarar gören kişinin davranışı zararın doğmasına veya büyümesine katkıda bulunmuşsa tazminatta indirim yapılabilir. Açık uyarıya rağmen dere kenarına araç bırakmak, su almış aracı çalıştırmak, bodrum katı mevzuata aykırı biçimde konut olarak kullanmak veya makul koruma önlemlerini almamak bu kapsamda tartışılabilir. Ancak her olay kendi koşulları ve teknik verileriyle değerlendirilir; tek bir davranış otomatik olarak bütün hakkı ortadan kaldırmaz.
AFAD Yardımı ile Tazminat Aynı Şey mi?
Hayır. Bir bölgenin 7269 sayılı Kanun kapsamında genel hayata etkili afet bölgesi kabul edilmesi hâlinde hasar tespiti ve çeşitli devlet yardımları gündeme gelebilir. Acil yardım, eşya yardımı veya benzeri ödemeler sosyal destek niteliğindedir; kusura dayalı tazminat talebinin yerine geçmez. Bununla birlikte aynı zarar kalemi için mükerrer ödeme yapılamayacağından alınan yardımlar ve sigorta ödemeleri tazminat hesabında gösterilmelidir.
Sonuç
Gebze’de sel nedeniyle zarar gören araç, ev ve eşyalar için tazminat almak mümkündür; fakat izlenecek yol poliçe kapsamına, zararın kaynağına ve sorumlu kurum ya da kişiye göre değişir. Önce kasko ve konut poliçeleri incelenmeli, ardından altyapı ve taşkın önleme hizmetlerinde kusur bulunup bulunmadığı teknik delillerle değerlendirilmelidir.
Şiddetli yağış idarenin sorumluluğunu her durumda ortadan kaldırmaz. Buna karşılık doğru kuruma süresinde başvuru yapılması, görevli mahkemenin belirlenmesi ve hasarın onarımdan önce belgelenmesi kritik önemdedir. Sel tazminatı dosyanızı değerlendirirken poliçe, fotoğraf ve videolar, resmî tutanaklar, faturalar ve önceki taşkın kayıtlarını birlikte hazırlamanız süreci güçlendirir.
Gebze Sel Tazminatı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Kaskom yoksa selde zarar gören aracım için ne yapabilirim?
Kiracıyım, eşyalarım zarar gördü. Tazminat isteyebilir miyim?
Belediye “olağanüstü yağış oldu” diyerek başvurumu reddetti. Dava açılabilir mi?
DASK selde zarar gören evimi karşılar mı?
Sel zararında ne kadar sürede dava açmalıyım?
UYARI
Bu yazı; sel ve su baskını nedeniyle araç, konut ve eşyalarda oluşan zararların sigortadan, idareden veya diğer sorumlulardan talep edilmesine ilişkin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her olayın poliçe şartları, zarar nedeni, kusur durumu ve süreleri farklıdır. Burada yer alan bilgiler hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Hak kaybı yaşamamak için somut olayınıza ilişkin güncel değerlendirme almanız önerilir. Mevzuat ve uygulama zaman içinde değişebilir. Yazımız hakkındaki soru ve görüşleriniz için iletişim sayfamızdaki kanallardan ya da sohbet butonundan bize ulaşabilirsiniz.

