İşten Ayrıldıktan Sonra Rakip Firmada Çalışmak: Rekabet Yasağı ve Cezai Şart

İşten ayrılan bir çalışanın aynı sektörde başka bir iş bulması, eski işverenine karşı kendiliğinden hukuka aykırı bir davranış oluşturmaz. Çalışan, kural olarak mesleki birikimini kullanabilir ve rakip bir firmada işe başlayabilir. Bununla birlikte, iş ilişkisi sonrasını kapsayan geçerli bir rekabet yasağı taahhüdü varsa yeni işin bu taahhüde uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir.

İş sözleşmesinde “rakip firmada çalışılamaz” yazması veya yüksek bir cezai şart öngörülmesi, eski işverenin talebini tek başına haklı kılmaz. Yazılı taahhüdün kapsamı, çalışanın erişebildiği bilgiler, bu bilgilerin kullanılmasıyla doğabilecek önemli zarar, yasağın sınırları ve işten ayrılış nedeni birlikte incelenir. Geçerli bir yasak bulunması da sözleşmedeki cezanın her durumda aynen ödeneceği anlamına gelmez.

İçindekiler11 bölüm

İş Devam Ederken Rekabet Etmek ile İşten Ayrıldıktan Sonra Çalışmak Arasındaki Fark

İş ilişkisi devam ederken çalışan, işverenin haklı menfaatlerini korumakla yükümlüdür. Türk Borçlar Kanunu’nun 396. maddesindeki sadakat borcu kapsamında, işverenle rekabete girişemez. Bu yükümlülüğün doğması için ayrıca bir rekabet yasağı sözleşmesi imzalanması gerekmez. İhbar süresi içinde iş sözleşmesi devam ediyorsa bu dönem de iş ilişkisi sonrasıyla karıştırılmamalıdır.

İş sözleşmesi sona erdiğinde ise aynı kapsamda genel bir rekabet etmeme borcu devam etmez. Eski işverenin, çalışanın rakip firmaya geçmesini sözleşmeye dayanarak sınırlayabilmesi için TBK m. 444–447’deki koşullara uygun bir taahhüt bulunmalıdır. Taahhüt, iş sözleşmesindeki bir maddeyle veya ayrı bir sözleşmeyle düzenlenebilir. Belgenin ayrı hazırlanması, tek başına geçerlilik sağlamaz.

Bu yazı, iş sözleşmesi sona erdikten sonraki döneme ilişkindir. Şirket ortaklarının, yöneticilerin veya acentelerin sıfatlarından kaynaklanan özel rekabet yasakları ayrıca değerlendirilmelidir.

Rekabet Yasağının Geçerliliği İçin Hangi Koşullar Aranır?

Yazılı ve iş ilişkisi sonrasını kapsayan bir taahhüt bulunmalıdır

TBK m. 444, fiil ehliyetine sahip işçinin rekabet etmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenmesini arar. Bu nedenle çalışanın geçerli biçimde üstlendiği yükümlülük ile işverenin tek taraflı beklentisi birbirinden ayrılmalıdır.

İşverenin ayrılış sırasında “iki yıl boyunca hiçbir rakibimizde çalışamazsınız” şeklinde ihtar göndermesi, daha önce bulunmayan bir rekabet yasağını tek başına kurmaz. Aynı şekilde yalnızca iş ilişkisi içindeki rekabeti yasaklayan bir madde, açık bir dayanak olmadan işten ayrıldıktan sonraki döneme genişletilmemelidir.

Belgenin gizlilik sözleşmesi, personel taahhütnamesi veya başka bir ad taşıması belirleyici değildir. Önemli olan, içeriğinin hangi davranışı, hangi dönem için sınırladığı ve çalışanın bu yükümlülüğü geçerli biçimde üstlenip üstlenmediğidir. Yalnızca sır saklamaya ilişkin bir hükümden, bütün rakip işletmelerde çalışma yasağı çıkarılamaz.

Çalışanın görevi, korunabilecek bilgilere erişim sağlamalıdır

Rekabet yasağı, her çalışana aynı biçimde uygulanabilecek bir personel politikası değildir. Hizmet ilişkisi çalışana müşteri çevresi, üretim sırları veya işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlamalıdır. Bu bilgilerin kullanılması da işverenin önemli bir zararına yol açabilecek nitelikte olmalıdır. Örneğin müşterilere özel indirimleri, teklif stratejilerini ve yenilenecek sözleşmeleri bilen bir satış çalışanı ile bu bilgilere erişimi bulunmayan başka bir çalışanın durumu farklıdır. Üretim sürecindeki kamuya açık olmayan teknik ayrıntılara erişen bir mühendis bakımından da görevin fiilî içeriği araştırılır.

Ünvan, kıdem veya ücret düzeyi tek başına yeterli değildir. Yönetici unvanı taşıyan kişinin hangi bilgilere eriştiği ortaya konulmalı, daha alt bir görevde çalışan kişinin de önemli bilgilere erişebileceği gözden kaçırılmamalıdır. Genel mesleki beceri ve deneyim ise yalnızca eski işyerinde geliştiği gerekçesiyle bütünüyle işverene ait bir değer gibi ele alınamaz.

Bilgilerin kullanılması önemli zarar ihtimali yaratmalıdır

Yasağın geçerliliği için önemli zarar ihtimali ile tazminat için gerçekleşmiş zararın ispatı farklı meselelerdir. TBK m. 444 bakımından, korunacak bilgilerin kullanılmasının işveren açısından önemli zarar doğurabilecek nitelikte olması aranır. Yasağın geçerli sayılması için mutlaka önceden müşteri kaybı yaşanmış veya zarar tutarı hesaplanmış olması gerekmez.

Buna karşılık “çalışan rakibe geçtiği için zarar görebiliriz” şeklindeki soyut açıklama da yeterli değildir. Bilginin niteliği, çalışanın ona erişimi ve yeni faaliyet içinde kullanılabilmesi somutlaştırılmalıdır. Sektörde herkesçe bilinen yöntemlerle, yalnızca belirli kişilerin erişebildiği güncel fiyatlandırma veya üretim bilgileri aynı değerde değildir.

Yasak Süre, Yer ve İşin Türü Bakımından Sınırlı Olmalıdır

Geçerli bir koruma ihtiyacının bulunması, çalışanın ekonomik geleceğinin sınırsız biçimde kısıtlanmasını haklı göstermez. TBK m. 445; yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan, çalışanın ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı biçimde tehlikeye düşüren sınırlamalara izin vermez.

İnceleme konusuDeğerlendirilecek temel mesele
SüreKorunacak bilginin ve müşteri ilişkisinin ne kadar süre önem taşıdığı; yasağın kanuni sınıra ve somut ihtiyaca uygunluğu
Yerİşverenin fiili pazarı ve korunacak menfaatle bağlantılı coğrafi alan
İşin türüİşverenin yürüttüğü faaliyet, çalışanın öğrendiği bilgiler ve yasaklanan iş arasındaki bağ
Ekonomik gelecekSınırlamaların birlikte çalışanın mesleğini sürdürme ve geçimini sağlama imkânına etkisi

Tabloyu yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.

İki yıllık sınır nasıl anlaşılmalıdır?

Kanuna göre yasağın süresi, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz. Bunun iki sonucu vardır. İki yıldan uzun bir sınırlama, yalnızca sözleşmeye yazıldığı için uygulanamaz. İki yıllık bir sınırlama da sırf bu süreyi aşmadığı için kendiliğinden ölçülü sayılmaz.

Bilginin kısa sürede güncelliğini yitirdiği bir işte daha kısa bir yasak yeterli olabilir. İki yılı aşan süreye dayanılıyorsa, kanundaki istisnayı haklı gösterecek özel koşullar ortaya konulmalıdır. İş ilişkisi sonrasındaki yasak dönemi belirlenirken sözleşmenin sona erme tarihi ve taahhüdün içeriği esas alınır. İstifanın bildirildiği gün ile iş ilişkisinin sona erdiği gün aynı olmayabilir.

Bütün Türkiye’yi veya sektördeki her işi kapsayan hükümler

Yer sınırlaması, işverenin korunabilecek faaliyet alanıyla bağlantılı olmalıdır. Yalnızca belirli bir bölgede müşteri ilişkileri bulunan işletmenin, çalışanın ülkenin her yerinde iş bulmasını engelleyen bir hükmü aynı gerekçeyle savunması mümkün olmayabilir. Buna karşılık her olay için geçerli, sabit bir il veya kilometre sınırı da yoktur.

İşin türü bakımından “aynı sektörde hiçbir görevde çalışamaz” gibi geniş ifadeler ayrıca incelenmelidir. Şirketin ticaret sicilinde çok sayıda faaliyet konusunun yazılı olması, bunların tamamında çalışanı sınırlamaya tek başına yeterli değildir. Fiilen yürütülen işler ve korunacak bilgi önemlidir.

İşin çevrim içi yürütülmesi de bu denetimi ortadan kaldırmaz. Çalışanın bulunduğu yer, hizmet verdiği müşteri pazarı ve yaptığı iş arasındaki ilişki araştırılmalıdır.

Aşırı bir yasak her durumda bütünüyle geçersiz mi olur?

TBK m. 445/2, hakime aşırı yasağı kapsamı veya süresi bakımından sınırlama imkanı tanır. Bu nedenle geniş bir hükümle karşılaşıldığında, hem geçerlilik koşulları hem de mahkemenin sınırlandırma yetkisi değerlendirilmelidir. Ancak hakimin sınırlandırma yetkisi, eksik olan her koşulu tamamlayabileceği anlamına gelmez. Yazılı taahhüdün bulunmaması veya TBK m. 444’te aranan koruma ihtiyacının mevcut olmaması ile mevcut yasağın aşırı geniş tutulması farklı sorunlardır. Çalışanın, “hüküm geniş yazılmış, dolayısıyla hiçbir sonuç doğurmaz” varsayımıyla hareket etmesi de doğru olmaz.

Aynı Sektörde İşe Başlamak Her Zaman İhlal Sayılır mı?

İhlal incelemesinde önce işletmelerin gerçekten hangi faaliyetlerde rekabet ettiği belirlenir. Ardından çalışanın yeni görevinin, geçerli yasağın süre, yer ve konu sınırlarına girip girmediğine bakılır.

Yeni şirketin adında aynı sektörün geçmesi veya iki şirketin geniş anlamda aynı alanda faaliyet göstermesi, incelemeyi tek başına bitirmez. Ürünler, hizmetler, müşteri pazarı ve çalışanın görevi karşılaştırılmalıdır. Eski işverenin müşterisinde veya tedarikçisinde işe başlamak da bu kuruluşun mutlaka rakip olduğu anlamına gelmez.

Öte yandan yasak yalnızca ücretli çalışmayı kapsamak zorunda değildir. Taahhüdün geçerli kapsamı içinde, kendi adına rakip işletme açmak veya rakip işletmeyle başka türden menfaat ilişkisine girmek de ihlal oluşturabilir. Danışmanlık ya da ortaklık gibi bir ilişkinin seçilmesi, faaliyet gerçekte yasak kapsamındaysa yükümlülüğü kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

İşten Ayrılış Nedeni Rekabet Yasağını Sona Erdirebilir

Başlangıçta geçerli olarak kurulmuş bir yasak, iş sözleşmesinin sona erme biçimi nedeniyle bağlayıcılığını kaybedebilir. TBK m. 447’ye göre iş sözleşmesi haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından veya işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilirse rekabet yasağı sona erer. Örneğin ücretlerin ödenmemesi nedeniyle çalışanın sözleşmeyi sona erdirmesiyle, yalnızca daha yüksek ücretli bir teklif aldığı için ayrılması aynı değildir. İlk durumda fesih sebebinin gerçekliği ve işverene yüklenebilirliği; ikinci durumda ise yasağın diğer koşulları değerlendirilir. İstifa dilekçesinin adı kadar, ayrılışa yol açan olaylar ve bunların delilleri de önem taşır.

İşverenin kıdem veya ihbar tazminatını ödemesi, rekabet yasağını tek başına ayakta tutmaz. Ayrıca iş hukukundaki geçerli neden ile haklı neden aynı kavram değildir. İşverenin işletmesel gerekçeyle bildirimli fesih yapmış olması, TBK m. 447 yönünden ayrı inceleme gereğini ortadan kaldırmaz.

İş sözleşmesinin karşılıklı anlaşmayla sona erdirilmesinde, yani ikalede, tarafların yasağı sürdürme veya kaldırma iradesi ve anlaşmanın kapsamı incelenmelidir. Belirli sürenin dolması ya da çalışanın işverene yüklenemeyen kişisel bir nedenle ayrılması da yasağın otomatik olarak sona erdiği anlamına gelmez.

İşverenin yasağın sürmesinde gerçek bir yararının kalmaması da bağımsız bir sona erme sebebidir. Korunan bilginin artık güncel olmaması veya ilgili faaliyetin sona ermesi bu yönden önem taşıyabilir. Bu durumda da değişikliğin niteliği ve korunacak başka bir menfaatin bulunup bulunmadığı araştırılır.

Rekabet Yasağına Bağlanan Cezai Şart Ne Zaman İstenebilir?

Cezai şart, kanundaki adıyla ceza koşulu, belirli bir yükümlülüğe aykırılık hâlinde ödenmesi kararlaştırılan bedeldir. İşverenin istediği bu bedel, ceza mahkemesince verilen bir adli para cezası değildir.

Talep değerlendirilirken önce geçerli ve ihlal tarihinde devam eden bir rekabet yasağının bulunup bulunmadığına bakılır. Sonra cezai şart hükmünün hangi davranışı kapsadığı ve ihlalin gerçekleşip gerçekleşmediği incelenir. Asıl rekabet borcu geçersizse, ona bağlı cezanın sırf sözleşmede yazılı olduğu için istenmesi mümkün değildir. TBK m. 182/2 ve 446.

Hizmet sözleşmelerinde yalnızca işçi aleyhine konulan ceza koşuluna ilişkin TBK m. 420/1 ile iş ilişkisi sonrasındaki rekabet taahhüdü de birbirine karıştırılmamalıdır. TBK m. 446, rekabet yasağının ihlalinin ceza koşuluna bağlanmasını ayrıca düzenler. Bu nedenle yalnızca cezanın çalışan aleyhine yazılmış olmasından hareketle, hiçbir koşulda talep edilemeyeceği sonucuna varılamaz. Hükmün hangi borca ve döneme ilişkin olduğu, özel düzenleme ve somut sözleşme çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Cezai şart için gerçekleşmiş zarar aranır mı?

TBK m. 180’e göre alacaklı zarara uğramamış olsa bile kararlaştırılan ceza talep edilebilir. Bu nedenle geçerli yasağın ihlali kanıtlandığında, işverenin ayrıca gerçekleşmiş zararının tutarını ispatlayamaması cezai şart talebini tek başına ortadan kaldırmaz. Bu kural, yasağın geçerlilik koşullarını veya ihlali ispat etme gereğini kaldırmaz. Önemli zarar ihtimali bulunmayan bir taahhüt, sözleşmeye ceza eklenerek geçerli hale getirilemez.

Sözleşmedeki miktar aynen ödenmek zorunda mı?

Çalışanın birkaç aylık veya yıllık ücretine denk gelen bir miktarın yazılması, o tutarın mahkemece aynen kabul edileceğini göstermez. TBK m. 182/3, hâkimin aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirmesini öngörür.

Değerlendirmede çalışanın ekonomik durumu, yükümlülüğün kapsamı, ihlalin süresi ve ağırlığı ile işverenin korunacak menfaati önem taşıyabilir. Her dosyada uygulanacak sabit bir indirim oranı veya “en fazla şu kadar aylık ücret” şeklinde genel bir tavan bulunduğu varsayılmamalıdır. Yasağın kapsamının daraltılmasıyla ceza miktarının indirilmesi de farklı hukuki denetimlerdir.

İşveren yasak süresince çalışana ödeme yapmak zorunda mı?

TBK m. 444–447, işverenin yasak dönemi için ödeme yapmasını bütün rekabet taahhütlerinde genel bir geçerlilik şartı olarak düzenlemez. Taraflar böyle bir karşı edim kararlaştırabilir. Hakim de yasağın kapsamını veya süresini değerlendirirken işverenin üstlenmiş olabileceği karşı edimi dikkate alır. Dolayısıyla ödeme bulunmaması her yasağı kendiliğinden geçersiz kılmadığı gibi, çalışana ödeme yapılması da sınırsız bir mesleki kısıtlamayı geçerli hale getirmez. Sözleşmede ödeme taahhüdü varsa bunun tutarı, süresi ve yerine getirilip getirilmediği ayrıca incelenir.

Cezai Şart ile Zararın Tazmini Birlikte Talep Edilebilir mi?

TBK m. 446, rekabet yasağına aykırı davranış sonucunda işverenin uğradığı zararların giderilmesini düzenler. Tazminat talebinde zararın varlığı, kapsamı ve ihlalle bağlantısı ortaya konulmalıdır. Müşteri kaybı, iptal edilen sipariş veya yoksun kalınan kâr iddiaları, ilgili kayıtlarla desteklenmelidir. Cirodaki bütün azalmanın doğrudan çalışanın geçişine bağlanması yeterli değildir.

Ceza koşulu kararlaştırılmışsa, aynı zarar için cezanın yanında bir kez daha tam tazminat alınması ile cezayı aşan zararın istenmesi birbirinden ayrılmalıdır. Kanun, ceza miktarını aşan zararın giderilmesine imkan tanır. Aşan zarar talebinde işverenin zarar ve nedensellik bağının yanında, TBK m. 180/2 uyarınca çalışanın kusurunu da ispatlaması gerekir. Örneğin geçerli ve uygulanabilir ceza tutarı 200.000 TL, ispatlanan toplam zarar 300.000 TL ise, aynı zarar bakımından ayrıca 300.000 TL daha istenmesiyle 100.000 TL’lik aşan kısmın istenmesi aynı değildir. Bu örnek yalnızca ayrımı gösterir. Gerçek hesapta cezanın geçerliliği, indirim, sorumluluk ve talep koşulları ayrıca değerlendirilir.

Eski İşveren Yeni İşte Çalışmayı Durdurabilir mi?

İşverenin ihtar göndermesi veya dava açması, çalışanın yeni işini kendiliğinden sona erdirmez. TBK m. 446/3’e göre yasağa aykırı davranışa son verilmesinin istenebilmesi için bu hakkın sözleşmede yazılı olarak açıkça saklı tutulması gerekir. Ayrıca işverenin ihlal edilen veya tehdit altındaki menfaatlerinin önemi ile çalışanın davranışı bu talebi haklı göstermelidir.

Dava sırasında geçici olarak faaliyetin durdurulması isteniyorsa ihtiyati tedbirin şartları da ayrıca incelenir. Talep eden tarafın haklılığını yaklaşık olarak ispatlaması gerekir. Çalışanın ekonomik geleceği üzerindeki etki ve talebin kapsamı gözetilmelidir. Tedbir talebi, davanın sonucuyla aynı şey değildir.

Kanun, sözleşmede aksine hüküm yoksa çalışanın öngörülen ceza miktarını ödeyerek rekabet yasağı borcundan kurtulabilmesine de imkan tanır. Cezayı aşan zarardan sorumluluk ise devam edebilir. Bu nedenle “cezayı ödersem bütün yükümlülükler biter” düşüncesiyle hareket edilmeden önce, sözleşmedeki aksi hükümler ve diğer talepler incelenmelidir.

Rekabet Yasağı Bulunmaması Ticari Sırları Kullanma Hakkı Vermez

Rakip firmada çalışma özgürlüğü ile eski işverenin gizli bilgilerini kullanma veya açıklama serbestisi aynı değildir. TBK m. 396’ya göre sır saklama yükümlülüğü, işverenin haklı menfaatinin korunması için gerekli ölçüde iş ilişkisi sona erdikten sonra da devam edebilir. Bu nedenle rekabet taahhüdünün bulunmaması, geçersiz olması veya sona ermesi; müşteri verilerinin, gizli tekliflerin ya da üretim dosyalarının izinsiz alınmasını ve kullanılmasını kendiliğinden hukuka uygun hale getirmez. Somut davranışın niteliğine göre haksız rekabet veya diğer özel düzenlemeler de gündeme gelebilir. Buna karşılık her müşteri ilişkisinin ve her mesleki bilginin ticari sır olarak kabul edilmesi de doğru değildir.

Yeni işveren de eski rekabet sözleşmesinin tarafı olmadığı halde, yalnızca çalışanı işe aldığı için bu sözleşmedeki cezai şartın borçlusu olmaz. Yeni işverenin kendi davranışı nedeniyle sorumluluğu ileri sürülüyorsa bunun ayrı hukuki dayanağı ve koşulları gösterilmelidir.

Uyuşmazlıkta Görevli Mahkeme, Arabuluculuk ve Süreler

İş ilişkisi sonrasındaki yasak bakımından asliye ticaret mahkemesi

Görevli mahkeme, uyuşmazlığa hangi tür mahkemenin bakacağını ifade eder. TBK m. 444–447 kapsamındaki rekabet yasağına aykırılık davalarında asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 13 Haziran 2025 tarihli, 2023/1 E., 2025/3 K. sayılı kararı bu konudaki görüş ayrılığını gidermiştir. Bu nedenle eski kaynaklarda iş mahkemesine yönlendiren açıklamalar güncel karar dikkate alınmadan kullanılmamalıdır.

Yargıtay’ın 24 Şubat 2026 tarihli bir kararında da sözleşme sonrası rekabet yasağına dayanan cezai şart talebinde, bağlayıcı içtihadı birleştirme kararı gereğince asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görev yönünden bozma kararı verilmiştir. İş sözleşmesi devam ederkenki sadakat borcuna aykırılıktan doğan uyuşmazlık ise bununla aynı kapsamda değerlendirilmemelidir. İçtihadı birleştirme kararını uygulayan Yargıtay kararı, TTK m. 4–5.

Yetki ise davanın hangi yerde görüleceğine ilişkindir. Genel kural davalının dava tarihindeki yerleşim yeri mahkemesidir; sözleşmenin ifa yeri gibi ek yetki kuralları somut olaya göre incelenebilir. Uyuşmazlığın ticari dava olması, çalışanın tacir olduğu anlamına gelmez. Tacir olmayan çalışanla yapılan sözleşmede belirli bir şehir mahkemesinin yazılması da tek başına geçerli bir yetki anlaşması sağlamaz.

Parasal taleplerde dava şartı arabuluculuk

Ticari nitelikteki, konusu bir miktar para olan alacak ve tazminat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması gerekir. Rekabet yasağı ihlalinden doğan cezai şart ve tazminat talepleri bu kapsamda değerlendirilir. TTK m. 5/A, para konulu itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarını da kapsar. Bu nedenle çalışanın belirli bir cezai şart borcu bulunmadığının tespitini istemesinde de dava şartı ayrıca gözetilmelidir. Yalnızca belirli bir davranışa son verilmesini amaçlayan talep ile parasal talep aynı değildir. Birden fazla istemin birlikte ileri sürüldüğü davalarda her talebin niteliği ve arabuluculuk kapsamı belirlenmelidir.

Yasağın süresi, alacağın zamanaşımı değildir

İki yıllık rekabet yasağı sınırı, cezai şart veya tazminat davasının mutlaka iki yıl içinde açılması gerektiği anlamına gelmez. Yasağın devam ettiği dönemde gerçekleşmiş ihlalden doğan alacak, yasak süresi bittikten sonra da ileri sürülebilir.

Sözleşmesel rekabet yasağının ihlalinden doğan cezai şart ve tazminat alacaklarında kural olarak TBK m. 146’daki on yıllık zamanaşımı esas alınır. Başlangıç, alacağın talep edilebilir hale geldiği tarih bakımından TBK m. 149’a göre belirlenir. Durduran veya kesen sebepler ayrıca incelenmelidir. Aynı olayda haksız rekabet hükümlerine dayanılması hâlinde ise TTK m. 60’taki farklı süreler gündeme gelebilir.

Mahkeme kararına karşı başvuru süresi de bunlardan farklıdır. İstinafa açık nihai kararda genel başvuru süresi, kararın usulüne uygun tebliğinden itibaren iki haftadır. İstinaf ve sonrasında temyiz imkânı, kararın niteliği ile ilgili parasal sınırlar ve diğer koşullara göre değerlendirilir. İhtiyati tedbir kararına ilişkin başvuruların usulü ayrıca incelenmelidir.

Yeni İşe Başlamadan veya Cezai Şart Talebine Cevap Vermeden Önce

İnceleme, yalnızca rekabet maddesinin okunmasıyla sınırlı tutulmamalıdır. İş sözleşmesi ve ekleri, gizlilik taahhütleri, ayrılış belgeleri ve yeni görevin içeriği birlikte değerlendirilmelidir. Özellikle şu belgeler önem taşır:

  • Taahhüdün kapsamı için: İmzalı sözleşme, ek protokoller ve sonradan yapılan değişiklikler.
  • Bilgiye erişim için: Görev tanımı, fiilen yürütülen işler, yetki ve erişim kayıtları.
  • Ayrılış nedeni için: Fesih veya istifa bildirimi, ücret kayıtları, ilgili yazışmalar ve varsa ikale metni.
  • Yeni faaliyetin niteliği için: İşe başlama tarihi, görev tanımı, çalışılan bölge ve işletmenin fiilî faaliyetleri.
  • Zarar veya ihlal iddiası için: Hukuka uygun elde edilmiş teklif, sipariş, müşteri ve teknik kayıtlar.

SGK işe giriş kaydı, yeni bir iş ilişkisini gösterebilir; tek başına bütün geçerlilik ve ihlal koşullarını kanıtlamaz. Benzer şekilde çalışanın unvanı veya internetteki profil bilgisi, eski işverende hangi sırlara eriştiğini tek başına ortaya koymaz. Deliller hukuka uygun yollarla korunmalı; eski işverene ait dosyalar, savunma hazırlığı gerekçesiyle izinsiz kopyalanmamalıdır.

İhtarname geldiğinde hangi sözleşme maddesine, hangi davranışa ve hangi tutara dayanıldığının belirlenmesi gerekir. İhtarname ile dava dilekçesi, ödeme emri veya tedbir kararının tebliği aynı işlem değildir; her birinin cevap ve başvuru süresi ayrıca takip edilmelidir. Savunma da olayın durumuna göre yasağın geçersizliği, sona ermesi, yeni işin kapsam dışında kalması, ihlalin ispatlanamaması veya cezanın aşırılığı gibi farklı temellere dayanabilir.

Rakip firmaya geçişin hukuki sonucu, yalnızca iki işverenin aynı sektörde bulunmasından çıkmaz. Belirleyici olan; geçerli ve devam eden bir taahhüdün varlığı, korunacak menfaat, yasağın ölçülü sınırları ve yeni faaliyetin bu sınırlar içindeki niteliğidir. Cezai şart ve tazminat talepleri de kendi koşullarıyla değerlendirilmelidir.

Rekabet Yasağı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Rekabet yasağının yalnızca iş sözleşmesinde bulunması yeterli mi?
Hayır. Yazılı taahhüdün yanında bilgiye erişim, önemli zarar ihtimali, uygun süre, yer ve işin türü sınırlamaları ile yasağın devam edip etmediği birlikte incelenir.
Rakip firmaya farklı bir görevle geçmek sonucu değiştirir mi?
Yeni görevin içeriği önemlidir. İşletmelerin fiilî rekabeti, çalışanın erişebildiği bilgiler ve yeni işin geçerli yasağın kapsamına girip girmediği karşılaştırılmalıdır. Yalnızca görev adının değişmesi kesin bir sonuç sağlamaz.
İki yıllık yasak varsa iki yıl boyunca bütün sektörde çalışılamaz mı?
İki yıl her yasak için otomatik olarak ölçülü bir süre değildir. Yer ve işin türü de uygun biçimde sınırlandırılmalı; çalışanın ekonomik geleceği hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürülmemelidir.
İstifa etmek rekabet yasağını otomatik olarak kaldırır mı?
Hayır. Ayrılış nedeni değerlendirilir. Sözleşmenin işverene yüklenebilen bir nedenle çalışan tarafından feshedilmesi ile yalnızca başka bir iş teklifini kabul etmek için sona erdirilmesi aynı değildir.
İşveren zarar tutarını gösteremiyorsa cezai şart istenebilir mi?
Geçerli ve devam eden yasağın ihlali hâlinde ceza koşulu, gerçekleşmiş zarar tutarı ayrıca ispatlanmadan talep edilebilir. Bu durum yasağın geçerliliğini ve ihlali ortaya koyma gereğini kaldırmaz; aşırı ceza mahkemece indirilebilir.
Eski işverenin ihtarı yeni iş sözleşmesini sona erdirir mi?
Hayır. İhtar veya dava, yeni işi kendiliğinden sona erdirmez. Aykırı davranışa son verilmesi ve ihtiyati tedbir için kanuni koşulların ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

UYARI

Bu yazı, iş ilişkisi sonrasındaki rekabet yasağı, rakip firmada çalışma, cezai şart ve tazminat talepleri hakkında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her somut olayın koşulları farklılık gösterebilir. Burada yer alan bilgiler hukuki danışmanlık hizmeti niteliği taşımaz. Sözleşmenin, ayrılış nedeninin, yeni faaliyetin ve sürelerin somut olayın belgeleri üzerinden değerlendirilmesi gerekir. Mevzuat ve yargı kararlarında zaman içinde değişiklikler meydana gelebileceğinden bilgilerin güncelliği ayrıca kontrol edilmelidir.

Avukat Sefa Çepoğlu

Yazar: Av. Sefa Çepoğlu

Kocaeli Barosuna kayıtlı Avukat Sefa Çepoğlu, Gebze’de faaliyet gösteren SMK Hukuk Bürosunun kurucusudur. İş hukuku, aile hukuku, miras hukuku ve gayrimenkul hukuku alanlarında çalışmalar yürütmektedir.

WhatsApp İle Ulaşın
Yukarı Çık