Yasal Faiz Değişti: 12. Yargı Paketiyle Faizde Yeni Dönem

31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanun — kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen düzenleme — para alacaklarını ve tazminat davalarını yakından ilgilendiren iki köklü değişiklik getirdi. Birincisi yasal faiz oranının belirlenme yöntemi, ikincisi bedensel zarar ve ölüm nedeniyle açılan tazminat davalarında faizin ne zaman işlemeye başlayacağı.

Bu iki değişiklik, elinde alacağı ya da tazminat talebi bulunan herkesi doğrudan etkiliyor. Aşağıda değişiklikleri sade bir dille açıklıyor ve — en önemlisi — hangi dosyaya hangi kuralın uygulanacağını anlatıyoruz.

1. Yasal Faiz Artık Sabit Bir Oran Değil

Yasal faiz, taraflar arasında faiz oranı kararlaştırılmamışsa uygulanan orandır. Mahkeme kararlarında sıkça gördüğünüz “yasal faiziyle birlikte tahsiline” ifadesi bu oranı kasteder.

Eskiden: Yasal faiz uzun yıllardır yıllık %9 olarak sabit uygulanıyordu. Enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde bu oran alacaklıyı ciddi biçimde zarara uğratıyor, borcu geç ödemeyi âdeta kârlı hâle getiriyordu.

Şimdi: 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi değiştirildi. Yasal faiz artık Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni olarak hesaplanıyor.

Merkez Bankası’nın 31 Aralık 2025 tarihli reeskont oranı %38,75’tir. Buna göre 31 Temmuz 2026 itibarıyla yasal faiz yıllık %31,00 olarak uygulanır (38,75 × 0,80). Oran her yıl yeniden belirlenir.

Oran yıl içinde de değişebilir

Kanun ikinci bir kural daha getirdi: Merkez Bankası’nın 30 Haziran günü geçerli reeskont oranı, önceki yılın 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklıysa, yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni uygulanır. Yani yasal faiz yılda iki kez değişebilir.

Bu, alacaklı açısından önemli bir kazanımdır: faiz oranı artık ekonomik gerçekliğe yakın seyredecek. Borçlu açısından ise geç ödemenin maliyeti belirgin biçimde arttı.

Yasal faiz mi, avans faizi mi, mevduat faizi mi?

Uygulamada sık karıştırılan bu üç kavramı ayırmak gerekir. Yasal faiz, adi işlerde ve aksi kararlaştırılmamışsa uygulanan genel orandır — yukarıda anlattığımız değişiklik bu oranı ilgilendirir. Avans faizi (ticari temerrüt faizi), her iki tarafın da tacir olduğu ticari işlerde uygulanır ve daha yüksektir. Mevduata uygulanan en yüksek faiz ise özel kanunlarla belirlenmiş bazı alacaklara özgüdür; örneğin kıdem tazminatında fesih tarihinden itibaren bu faiz işler.

Bu nedenle bir işçilik alacağı davasında kalemler farklı faiz türlerine tabi olabilir: kıdem tazminatına mevduat faizi, diğer alacaklara yasal faiz uygulanır. Dilekçede bu ayrımın doğru yapılması, alacağınızın gerçek değerini korumak açısından belirleyicidir. Kıdem tazminatının hesabına ilişkin ayrıntılar için Kıdem Tazminatı Rehberi yazımızı inceleyebilirsiniz.

2. Tazminat Davalarında Faiz Başlangıcı İkiye Bölündü

İkinci ve daha teknik değişiklik, Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklendi. Bu değişiklik yalnızca iki tür tazminatı ilgilendiriyor:

Çalışma gücünün azalması veya yitirilmesinden doğan kayıplar (iş göremezlik tazminatı — trafik kazası, iş kazası, hatalı tıbbi uygulama gibi hâllerde)

Destekten yoksun kalma tazminatı (bir yakının ölümü nedeniyle geride kalanların uğradığı maddi kayıp)

“Bilinen dönem” ve “bilinemeyen dönem” ne demek?

Bu tazminatlar bilirkişi tarafından hesaplanırken ikiye ayrılır. Bilinen dönem, olayın olduğu tarihten hesabın yapıldığı güne kadar geçen süredir; bu dönemde kişinin ne kadar kazanacağı fiilen bellidir. Bilinemeyen dönem ise hesap tarihinden sonrasıdır; gelecekteki kazançlar tahmin yoluyla, yaşam tabloları ve artırım-iskonto hesabıyla bulunur.

Eskiden: Tazminatın tamamına, ayrım yapılmaksızın olay tarihinden itibaren faiz işletiliyordu.

Şimdi: Faiz başlangıcı ikiye ayrıldı:

Bunun pratik sonucu şudur: genç bir kişinin ölümü ya da erken yaşta ağır maluliyet hâllerinde tazminatın büyük bölümü — çoğu dosyada üçte ikisinden fazlası — bilinemeyen döneme aittir. Bu bölüm için faiz artık dava boyunca değil, ancak karar verildikten sonra işlemeye başlayacaktır.

Hangi kalemler bu kuralın dışında?

Yeni kural yalnızca yukarıdaki iki tazminat türü için geçerli. Aşağıdaki kalemlerde faiz eskisi gibi olay tarihinden işlemeye devam eder:

• Manevi tazminat
• Tedavi giderleri
• Bakıcı gideri (başkasının bakımına muhtaç hâle gelen kişiler için)
• Cenaze ve defin giderleri

Bu ayrım, dava dilekçesinde her kalem için ayrı ayrı faiz talebinde bulunmayı zorunlu hâle getirdi. Tek bir “yasal faiziyle birlikte” ifadesi artık yeterli değildir ve hak kaybına yol açabilir.

3. Sigortadan Alınan Ön Ödemenin Mahsubu Değişti

Trafik kazası dosyalarında sigorta şirketleri dava açılmadan önce çoğu zaman kısmi bir ödeme yapar. Bu ödemenin nihai tazminattan nasıl düşüleceği de yeniden düzenlendi.

Eskiden: Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre ödenen tutar, ödeme tarihinden bilirkişi raporu tarihine kadar yasal faiziyle güncellenir, bulunan değer güncel tazminattan düşülürdü.

Şimdi: Tahkikat aşaması başlamadan önce yapılan ödemeler oransal olarak mahsup edilir. Yani ödemenin, ödeme tarihindeki gerçek zarara oranı bulunur ve bu oran nihai tazminattan düşülür.

Örnekle açıklayalım: Ödeme tarihinde gerçek zarar 1.000.000 TL, sigortanın ödediği tutar 400.000 TL ise oran %40’tır. Dava sonunda tazminat 3.000.000 TL olarak belirlenirse, düşülecek tutar 400.000 TL değil, bunun %40’ı olan 1.200.000 TL’dir.

Bu yöntem, ücret artışlarının yasal faizin üzerinde seyrettiği dönemlerde zarar gören aleyhine sonuç verir. Bu nedenle sigorta şirketinden gelen ödemeyi kabul etmeden önce, bu tutarın gerçek zararınızın ne kadarını karşıladığını hesaplatmanız önem taşır. Konuyla ilgili ayrıntılar için Trafik Kazası Tazminatı: Maddi ve Manevi Tazminat yazımızı inceleyebilirsiniz.

4. En Kritik Soru: Benim Dosyama Hangi Kural Uygulanacak?

Bu sorunun cevabı çok net ve çoğu kişinin beklediğinden farklı: ölçüt davanın açıldığı tarih değil, OLAYIN meydana geldiği tarihtir.

Kazanız 31 Temmuz 2026’dan önce olduysa, davanızı bugün ya da yıllar sonra açsanız dahi eski kurallar uygulanır. Hâlihazırda devam eden tüm dosyalar eski rejime tabidir. Bu, kanunun geçici 1. maddesinde açıkça düzenlenmiştir.

Bu nedenle önümüzdeki yıllarda mahkemeler iki farklı rejimi aynı anda uygulayacak. Bilirkişi raporunuzda yanlış rejimin uygulanması ciddi bir hak kaybı doğurabilir ve rapora süresinde itiraz edilmesini gerektirir.

5. Ne Yapmalısınız?

Devam eden dosyanız varsa: Bilirkişi raporu geldiğinde faiz başlangıcının ve mahsup yönteminin olay tarihinize uygun belirlenip belirlenmediğini kontrol ettirin. Rapora itiraz süresi tebliğden itibaren iki haftadır.

Yeni bir olayla karşılaştıysanız: Dava dilekçesinde kalemlerin ve her kalem için faiz başlangıcının ayrı ayrı gösterilmesi gerekir.

Sigortadan ödeme teklifi aldıysanız: Kabul etmeden önce, teklifin o günkü gerçek zararınızın yüzde kaçını karşıladığını hesaplatın; oransal mahsup nedeniyle bu oran dava sonuna kadar sizi bağlayacaktır.

Alacak takibindeyseniz: Yasal faizin yükselmesi lehinize; faiz hesabınızı yeni orana göre güncelletin.

Sonuç

12. Yargı Paketi, faiz konusunda alacaklıyı bir yandan güçlendirdi (oran yükseldi), diğer yandan bedensel zarar davalarında faizin işlediği süreyi kısalttı. Net etki her dosyada farklıdır ve büyük ölçüde yargılamanın ne kadar süreceğine bağlıdır.

Kesin olan tek şey şudur: artık olay tarihinizi bilmek, dosyanıza hangi kuralın uygulanacağını belirlemenin ilk adımıdır.

Bu yazıda anlatılan kurallar genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü tarihleri ve koşulları vardır. Dosyanızın hangi döneme tabi olduğunu ve hangi adımı atmanız gerektiğini değerlendirmek için SMK Hukuk Bürosu’na başvurabilirsiniz. Gebze ve Kocaeli genelinde iş hukuku, tazminat ve ceza hukuku alanlarında hizmet veriyoruz.